paragraph, law, artificial intelligence-6655269.jpg

Przedawnienie roszczeń w kredytach frankowych

Czym jest przedawnienie roszczeń?

W polskim prawie kwestie związane z przedawnieniem roszczeń określa Kodeks Cywilny.

„Art. 117. Przedawnienie roszczeń majątkowych
§ 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.
§ 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
§ 21. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.
§ 3. (uchylony)
Art. 1171. Odstąpienie od uwzględnienia upływu terminu przedawnienia roszczenia
§ 1. W wyjątkowych przypadkach sąd może, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagają tego względy słuszności.
§ 2. Korzystając z uprawnienia, o którym mowa w § 1, sąd powinien rozważyć w szczególności:
1) długość terminu przedawnienia;
2) długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia;
3) charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.
Art. 118. Terminy przedawnienia roszczeń
Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.”1

Każdemu z posiadaczy kredytów frankowych, który zdecyduje się na pozwanie banku z pewnością nasuwa się pytanie- czy moje roszczenie wobec banku nie jest przypadkiem przedawnione?
W przypadku kredytów frankowych mamy do czynienia z wyrokami sądów, które orzekają o unieważnieniu umowy kredytowej w całości, wtedy mamy możliwość dochodzenia zwrotu wszystkich nienależnych wpłat. Drugą opcją jest tzw. odfrankowienie kredytu, tutaj dochodzimy zwrotu nadpłaconych rat za okres, który nie uległ przedawnieniu. Działa to oczywiście w drugą stronę, bank jako strona umowy kredytowej, również ma możliwość żądania zwrotu wypłaconego kredytobiorcy kapitału.

Kiedy rozpoczyna się bieg przedawnienia?

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym owe roszczenie stało się wymagalne, należy jednak podkreślić, iż zgodnie z treścią artykułu 120 Kodeksu Cywilnego:

„Art. 120. Rozpoczęcie biegu przedawnienia
§ 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.
§ 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.”
2

Jak powyższe przepisy interpretować w praktyce?

We wcześniejszych artykułach wykazywaliśmy Państwu, iż kredytobiorca pozywający bank, może uzyskać unieważnienie umowy kredytowej w całości, bądź jej odfrankowienie -czyli przeliczenie po kursie z dnia zawarcia umowy z zachowaniem wskaźnika LIBOR. Kwestie przedawnienia kształtują się zatem w ten sposób- kredytobiorca, który posiada status konsumenta może dochodzić swoich roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia, w tym także z tytułu nadpłaconych rat za ostanie 10 lat.

Dlaczego roszczenia przedawniają się po dziesięciu, a nie sześciu latach?

W kwietniu 2018 roku została uchwalona ustawa o zmianie ustawy- Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw. Ustawa przedmiotowa w istotny sposób zmienia terminy i zasady przedawniania roszczeń. Wprowadzała różnice w terminie przedawnienia roszczeń. Zgodnie z nowym brzmieniem artykułu 118 Kodeksu Cywilnego, termin przedawnienia roszczeń został skrócony z 10 do 6 lat. Z kolei w przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności termin nie uległ zmianie- nadal wynosi on 3 lata. Do roszczeń przysługujących konsumentom, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy sprzed nowelizacji.
Oznacza to, że przedawnienie roszczeń z tytułu kredytu frankowego następuje po 10 latach, z kolei roszczenia banku wobec frankowiczów przedawniają się jak dotychczas- po 3 latach. Tutaj należy wspomnieć, iż Sądy mogą przyjąć iż, w przypadku stwierdzenia nieważności umowy termin przedawnienia będzie rozpoczynał swój bieg od momentu zakwestionowania ważności umowy przez strony kredytu. Biorąc pod uwagę tę koncepcję, termin przedawnienia zacząłby swój bieg dopiero od dnia, w którym klient wezwał bank do zapłaty lub złożył reklamację.

Wyrok TSUE z dnia 10 czerwca 2021 roku

Wielu z kredytobiorców obawia się, że straciło możliwość dochodzenia swoich roszczeń w związku z przedawnieniem ich kredytu frankowego, np. w przypadku spłaty takiego kredytu w całości lub po prostu wcześniejszej spłaty. Wszystkie wątpliwości w tej kwestii powinien skutecznie rozwiać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 czerwca 2021 roku. W kwestii przedawnienia roszczeń kredytów frankowych jest to bardzo istotny wyrok. Trybunał orzekł, iż żaden termin przedawnienia nie może rozpocząć swego biegu, dopóki kredytobiorca nie dowie się o wadliwości swojej umowy.
W podobny sposób do kwestii przedawnienia podszedł Sąd Najwyższy w swojej uchwale z dnia 7 maja 2021 roku. Istotna jest jednak zmiana w określeniu od którego momentu należy go liczyć. Po uchwale SN termin przedawnienia powinien być liczony dla kredytobiorcy od momentu w którym dowiedział się o wadliwości umowy, czyli tak jak orzekło TSUE. Natomiast bankowi przedawnienie liczy się od momentu, kiedy kredytobiorca w sposób świadomy zakwestionuje swoją umowę. Zatem kredytobiorcy w większości przypadków będą mogli żądać od banku wszystkich wpłaconych rat, jednak sami będą musieli zwrócić do banku cały udostępniony im kapitał. Sąd Najwyższy nadał temu orzeczeniu moc zasady prawnej, co oznacza, że musi być ono respektowane przez wszystkie sądy rozpoznające sprawy o kredyty frankowe.

Przedawnienie roszczeń w sprawach dotyczących kredytów frankowych nie jest wcale takie skomplikowane na jakie wygląda. Sugerujemy oczywiście udanie się do dobrego radcy prawnego bądź adwokata, który z pewnością precyzyjnie określi czy i kiedy roszczenie się przedawnia. W obecnej sytuacji orzecznictwo sądów jest w znamienitej większości po stronie kredytobiorców. Znaczna ilość kredytów nie podlega przedawnieniu, zatem nie pozostaje nic innego, jak tylko pozwać bank i odzyskać nienależne mu świadczenia. W przypadku wygranej będą one z całą pewnością jak najbardziej należne kredytobiorcom.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.