legal, attorney, jurist-1302034.jpg

Na czym polega ograniczenie oraz pozbawienie praw rodzicielskich?

Co na temat władzy rodzicielskiej mówi Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy?

„Art. 92. Okres trwania władzy rodzicielskiej
Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską.
Art. 93. Uprawnienie do wykonywania władzy rodzicielskiej
§ 1. Władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.
§ 2. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców. Przepisy art. 107 wykonywanie władzy rodzicielskiej przez rodziców żyjących w rozłączeniu i art. 109-111 stosuje się odpowiednio.
Art. 94. Władza rodzicielska przysługująca jednemu z rodziców
§ 1. Jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców. To samo dotyczy wypadku, gdy jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej albo gdy jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Jeżeli żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo jeżeli rodzice są nieznani, ustanawia się dla dziecka opiekę.
Art. 95. Zakres i zasady wykonywania władzy rodzicielskiej
§ 1.Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.
§ 2. Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra.
§ 3. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.
§ 4. Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.
Art. 96. Obowiązki rodziców wobec dziecka
§ 1. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
§ 2. Rodzice, którzy nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych uczestniczą w sprawowaniu bieżącej pieczy nad osobą dziecka i w jego wychowaniu, chyba że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka postanowi inaczej.
Art. 961. Zakaz stosowania wobec małoletniego kar cielesnych
Osobom wykonującym władzę rodzicielską oraz sprawującym opiekę lub pieczę nad małoletnim zakazuje się stosowania kar cielesnych.
Art. 97. Wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej
§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.
§ 2. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Art. 98. Reprezentowanie dziecka przez rodziców
§ 1. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.
§ 2. Jednakże żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka:
1) przy czynnościach prawnych między dziećmi pozostającymi pod ich władzą rodzicielską;
2) przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania.
§ 3. Przepisy paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym.”

Źródło: https://arslege.pl/kodeks-rodzinny-i-opiekunczy/k2/s101/

Ograniczenie praw rodzicielskich

Bardzo często porady prawne u adwokatów zajmujących się prawem rodzinnym i opiekuńczym dotyczą ograniczenia władzy rodzicielskiej. Dzieje się to najczęściej przy okazji rozstań rodziców lub rozwodów, kiedy jedno z rodziców nie wywiązuje się należycie ze sprawowania opieki nad swoim dzieckiem. Ograniczenia władzy rodzicielskiej mogą się tyczyć również obydwojga rodziców, w przypadku stwierdzenia przez sąd wystąpienia ku temu odpowiednich przesłanek.
Zatem ograniczenie praw rodzicielskich może wynikać z różnych powodów, nie jest równocześnie tożsame z pozbawieniem praw rodzicielskich. Najczęściej ograniczenie praw następuję w wyniku rozłączenia rodziców lub wtedy, gdy zagrożone jest dobro dziecka .Ustanawiane jest zawsze w drodze orzeczenia sądowego. Ściślej mówiąc ograniczenie praw rodzicielskich to odebranie jednemu lub obydwojgu z rodziców możliwości decydowania na temat wychowania czy też majątku dziecka. Może być ono tymczasowe oraz nakładać na rodzica czy też rodziców konkretne uprawnienia i obowiązki wobec nieletniego.
Ograniczenie praw rodzicielskich w wyniku rozłączenia rodziców– np. w wyniku rozwodu sąd rodzinny może zdecydować, że jedno z rodziców będzie miało ograniczoną władzę rodzicielską. Skutkiem tego jest ograniczenie jego władzy do określonych praw i obowiązków. Rodzic może wówczas decydować o przyszłości dziecka, wyborze szkoły, wydaniu paszportu, sposobie jego leczenia.
Z kolei ograniczenie praw rodzicielskich w przypadku kiedy zagrożone jest dobro dziecka, wygląda zupełnie inaczej. Sąd może wówczas zdecydować o ograniczeniu władzy rodzicielskiej, kiedy zachodzi podejrzenie, że interes prawny lub majątkowy małoletniego jest zagrożony oraz nieodpowiednio wykorzystywany. Są to sytuacje kiedy np. rodzic nie interesuje się obowiązkiem szkolnym dziecka i go nie wypełnia, nie chce zgodzić się na zabieg ratujący zdrowie lub życie małoletniego lub opiekuje się nim pod wpływem alkoholu lub substancji odurzających. Sąd może wtedy określić jakie dokładnie czynności nie mogą być wykonywane przez rodziców bez jego zezwolenia. Może również oddać wykonanie władzy rodzicielskiej pod obserwację kuratora, powierzyć majątek dziecka wybranemu kuratorowi, skierować rodziców i małoletniego na terapię, skierować dziecko do odpowiedniej instytucji lub placówki opiekuńczej. Sąd czasami orzeka również o skierowaniu małoletniego do rodziny zastępczej lub placówki opiekuńczo-wychowawczej.

Odebranie praw rodzicielskich

O pozbawieniu prawa do opieki decyduje wyłącznie sąd, przy czym kieruje się dobrem dziecka, jako najważniejszą zasadą prawa rodzinnego. Pozbawienie praw rodzicielskich jest decyzją ostateczną, stosowaną wtedy gdy inne działania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Pozbawienie praw może dotyczyć jednego lub obydwojga rodziców. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może zostać orzeczone przez sąd, gdy:
– władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody ( np. pobyt rodzica w więzieniu, porzucenie dziecka, zaginięcie rodzica, brak kontaktu z dzieckiem ze strony rodzica);
-opiekunowie w rażący sposób zaniedbują swoje obowiązki względem małoletniego (niepłacenie alimentów, głodzenie, zaniedbanie, porzucenie);
-rodzice lub opiekunowie nadużywają władzy rodzicielskiej lub wynikającej ze sprawowania pieczy nad małoletnim ( stosowanie przemocy psychicznej lub fizycznej, nadużywanie alkoholu, zmuszanie dziecka do pracy etc.).
Pozbawienie praw rodzicielskich oznacza, że rodzic nie ma prawa decydowania o żadnych kwestiach związanych z dzieckiem takich jak między innymi: miejsce pobytu dziecka, wyjazd dziecka za granicę, edukacja, leczenie i kwestie zdrowotne, edukacja. Opiekun ma jednak nadal obowiązek łożenia na utrzymanie dziecka, wywiązywanie się z obowiązku alimentacji, ma również prawo do spotkań z małoletnim, chyba, że zostało mu to zabronione decyzją sądu. Dziecko ma również prawo do dziedziczenia po rodzicu, który został pozbawiony praw rodzicielskich.

Co powinien zawierać wniosek o ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich?

Wniosek powinien spełniać wszystkie wymogi formalne, gotowy wniosek można pobrać z Internetu lub udać się do prawnika w celu poprawnego sporządzenia tak owego wniosku. Z pewnością muszą się tam znaleźć informacje takie jak: data i miejscowość, oznaczenie właściwego sądu, imiona i nazwiska, adresy i numery PESEL wnioskodawcy i uczestników postępowania. We wniosku opisane musi zostać żądanie ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzica/rodziców wraz z uzasadnieniem. Wniosek powinien być podpisany i opatrzony odpowiednimi załącznikami, takimi jak akty urodzenia, dowody osobiste etc.

Kto może wnioskować o pozbawienie lub ograniczenie praw rodzicielskich?

Wniosek może złożyć każdy, kto posiada wiedzę o tym, iż dziecku dzieje się krzywda.
Wniosek składa się do sądu opiekuńczego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Sąd może również wszcząć w takiej sprawie postępowanie z urzędu, podejmuje decyzję po przeprowadzeniu przesłuchania.
Oczywiście osoba wnosząca o pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej musi przedstawić dowody potwierdzające istnienie okoliczności ku temu, by tę władzę ograniczyć lub odebrać.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zalecamy Państwu skorzystanie z porady adwokata lub radcy prawnego specjalizującego się w prawie rodzinnym i opiekuńczym. Podejmując jakąkolwiek z decyzji należy kierować się oczywiście wartością nadrzędną i najwyższą, jaką w takich sprawach zawsze jest tylko i wyłącznie dobro dziecka.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.